De telefoontoestellen

A. Publieke toestellen

Deze toestellen vond men voornamelijk in de publieke telefooncellen van Belgacom (en voorheen RTT), maar ook op diverse andere plaatsen, zowel op publiekelijk toegankelijke plaatsen als private domeinen (met als voorbeeld bij uitstek kazernes en zelfs gevangenissen). Ze hebben allemaal gemeen dat de uitbating gebeurde door Belgacom (RTT), op hun eigen lijnen (met uitzondering van de Blues, welke zowel publiek als privaat uitgebaat kon zijn).

Eind jaren '90 tot het einde
▶▶Proxim (ook wel Multipay Phone genoemd, afgekort MP)
Foto van toestel Proxim
Fabrikant
Ascom-Monétel, Frankrijk
Algemeen
De standaard payphone, geïntroduceerd naar aanleiding van de de zgn. "change over" van optische Telecards naar Telecards gebaseerd op smartcard-technologie ("chipkaarten"). Deze overgang begon de zomer van 1997 te Leuven, het plan was om gedurende het jaar dat erop volgde over heel het land de toestellen te vervangen, maar dit is met enige vertraging gebeurd (link). Dit type toestel heeft tot op het allerlaatste in de cellen gehangen.
Functies
Het toestel bood de mogelijkheid om gesprekken te betalen met Belgacom Telecards (met chip) en Proton. Daarnaast was het ook mogelijk om het saldo van een Proton-kaart te consulteren en deze gratis op te laden, het krediet van een Pay&Go GSM-kaart op te laden en, via een samenwerking met ORES (een Waals distributienetbeheerder), de kaart voor budgetmeters van elektriciteit en gas op te laden.
Kleur
De hoofdkleur van de Belgacom-huisstijl was destijds turquoise, de toestellen kregen dan ook dezelfde kleur (op de achterwand van een tweetal centimeter na, die donkergrijs is).
Later, wanneer de hoofdkleur van Belgacom veranderde naar blauw (sinds 2003, naar aanleiding van het SURF-project ter gelegenheid van de 10e verjaardag van Belgacom), werd een deel van de toestellen gelakt in dit blauw, een groot deel van de toestellen behield echter zijn oorspronkelijke kleur.
Over het ondoorzichtige plastic deel van het display, waar nog het oude Belgacom-logo op stond, werd in de meeste gevallen ook nog een metaalkleurige klever aangebracht met daarop het nieuwe Belgacom-logo. Op andere plaatsen werd het plastic vervangen door een volledig zwart plaatje, of werd geen aanpassing gedaan.
Materiaal
De buitenkant van het toestel bestaat hoofdzakelijk uit metaal, enkel het display en de hoorn zijn van hard plastic.
De kleur op het toestel is aangebracht met een poederlak, wat zeer slijtvast is.
Varia
Oorspronkelijk was de hoorn nogal groot en "lomp", later werd een nieuwer soort hoorn geïntroduceerd dat lichter en gestroomlijnder was. De reden van de verandering was dat deze eerste hoorns niet meer gemaakt werden door de fabrikant. Omdat het verschil dermate groot was diende ook de houder, waarin de hoorn op het toestel rust, vervangen te worden. Initieel had deze dezelfde kleur als het toestel waardoor het één geheel leek te vormen, het nieuwere model van houder was zwart, wat voor iets minder uniformiteit zorgde. Gelijktijdig met het vervangen van de houder voor de hoorn werd ook de haak vervangen. Daar waar dit oorspronkelijk een echt haakcontact was, wat een fysieke verbinding maakte bij het uithaken, werd dit nadien vervangen door een magnetische sensor, die reageerde op het luistergedeelte van de hoorn (waar een luidspreker, dus bijgevolg een magneet, in zit)
De toestellen hadden op de onderste knoppenrij links ook een knop voor de "Belgacom Calling Card", een systeem waarbij de gesprekken niet aangerekend werden door het toestel maar op factuur. Deze kaart werd echter op 01/01/2011 afgevoerd, en op vele toestellen werd deze knop vervolgens overplakt met een metaalkleurig, blanco klevertje.
Verder vond men op de onderste knoppenrij een knop om de klantendienst te contacteren, een knop voor het herladen van de Proton-kaart, en de knoppen A en B, waarvan de functie (als er al een was) op heden onduidelijk is.
Downloads
▶▶Hybrid (ook wel Multipay Phone Plus genoemd, afgekort MP+)
Foto van toestel Hybrid
Fabrikant
Ascom-Monétel, Frankrijk
Algemeen
Dit geheel bestaat uit een Proxim (identiek aan bovenstaande) met daarachter een uitbreiding. Deze uitbreiding is de Coin Extension Device (CED) met daaronder een geldkoffer gemonteerd (niet in Orlians koepelcellen, daar was de geldkoffer immers al deel van de cel zelf). Hierdoor werd het mogelijk om de gesprekken ook met muntstukken te betalen. De laatste van deze uitbreidingen werden rond 2006 verwijderd, vanaf dan was het dus niet meer mogelijk om met muntstukken te bellen in de openbare telefooncellen van Belgacom.
Kleur
Van van voren gezien is de CED donkergrijs, wat aan de zijkanten doorloopt voor een viertal centimeter. Daarachter is een gekleurd gedeelte van een zestal centimeter in dezelfde kleur als de telefoon die op de CED gemonteerd is. Voor zover bekend was er geen vermeninging van kleuren (turquoise telefoontoestel met blauwe CED of vice versa). Blauwe CED's waren allicht niet zo veelvoorkomend, gezien het blauw pas in 2003 opkwam en de CED's reeds in 2006 verdwenen waren.
Materiaal
De volledige CED is van metaal gemaakt, en net zoals het telefoontoestel gepoederlakt.
Varia
De geldkoffer die onder de CED hing was oorspronkelijk niet zo goed beveiligd, en was te makkelijk van de CED te scheiden. Nadien werd aan de geldkoffers extra beveiliging aangebracht.
Merk op dat in de geldkoffer nog een geldkluis zit waar het geld in bewaard wordt, en die kan uitgehaald worden waarna een andere lege geldkluis kan geplaatst worden.
De hoofdreden dat de CED's verwijderd werden was ongetwijfeld het vandalisme. De inhoud van de geldkoffer was uiteraard aantrekkelijk voor dieven. Verhalen over het kraken van de telefooncellen waren schering en inslag, en er werden zelfs volledige toestellen gestolen door misdadigers die ze dan gingen "reverse engineeren".
Daarnaast was ook de geldophaling een grote logistieke uitdaging, met de nodige gevaren.
Bij de overgang van BEF naar EUR kon de software van de payphone vanop afstand en voor heel het land gelijktijdig aangepast worden. Een sticker met daarop de afbeelding van de nieuwe euro-muntstukken werd gekleefd over het metalen plaatje waar vroeger iconen voor BEF-stukken afgebeeld stonden.
Downloads
▶▶Dialto (ook wel Multipay Compact genoemd, afgekort MPCC)
Foto van toestel Dialto
Fabrikant
Ascom-Monétel, Frankrijk
Algemeen
Dit toestel is functioneel hetzelfde als de Proxim, maar is een kleinere en lichtere uitvoering.
Het was uitsluitend bestemd voor gebruik binnen in gebouwen. Het was dan ook vooral terug te vinden in supermarkten en andere winkels, restaurants, scholen, diensten zoals het OCMW, VDAB, ...
Het succes van dit toestel was eerder beperkt, daarom zijn deze ook nooit in grote getale uitgerold.
Kleur en materiaal
Volledig in plastic, hoofdzakelijk wit met daarnaast de turquoise kleur van de originele, eerste Belgacom-huisstijl (een aangepaste versie in blauwe huisstijl werd nooit gemaakt). Verder een lichtgrijze kleur voor de toetsen en zwart voor de kabels en een groot deel van het display.
De jaren '80 - '90
▶▶Protontelefoon
Foto van Protontelefoontoestel
Fabrikant
Alcatel-Bell, België
Algemeen
Een toestel dat enkel werkte met de gloednieuwe Protonkaart. Het werd op zeer beperkte schaal uitgerold in Leuven en Waver als proefproject voor deze kaart, maar zou uiteindelijk niet in deze vorm verder uitgewerkt worden. In de plaats daarvan kwamen de Proxim, Hybrid en Dialto (zie hierboven).
Voor meer informatie over Proton en dit proefproject, bekijk zeker de pagina Betaalmiddelen.
▶▶BTC362 (door de fabrikant ook Comet genoemd)
Foto van toestel BTC362
Fabrikant
Landis & Gyr, Zwitserland (toestel)
Sodeco, Zwitserland (kaartlezer)
Algemeen
Een toestel dat werkt met optische Telecards. Het overbrugde de periode tussen het ouder wordende toestel 70300 (zie verder) en de "change over" naar de nieuwe toestellen met chipkaarten (zie bovenaan de pagina). Het toestel kon aan de rechterkant ook voorzien worden van een lezer voor magneetkaarten. Het was de intentie om op deze manier ook kredietkaarten te accepteren als betaalmiddel, maar voor zover wij weten is het bij een idee gebleven. Dit toestel is ook maar op beperkte schaal uitgerold.
▶▶Blues (door Belgacom zo genoemd, door de fabrikant ook Comet 15/18 genoemd)
Foto van toestel Blues
Fabrikant
Landis & Gyr, Zwitserland
Algemeen
Munttoestel dat sowieso op 20 en 50 Belgische frank werkte (5 frank was optioneel), en zowel door privé-uitbaters als Belgacom zelf kon uitgebaat worden. De externe geldkoffer (2,4 liter) was optioneel en werd voorzien op drukke plaatsen of plaatsen waar niet zo frequent geldophaling plaatsvond. Als deze koffer niet voorzien was, was binnenin het toestel een plastic bakje (0,75 liter) voorzien waar het geld in kon vallen.
De fabrikant spreekt over het model Comet 15 wanneer er geen externe geldkoffer aanwezig is, en over Comet 18 indien die wel aanwezig is.
Bij Belgacom overleefde dit toestel de overgang naar de euro niet, hoewel het technisch perfect mogelijk was om de software van het toestel aan te passen, want ditzelfde type toestel werd veel later nog door andere exploitanten ingezet, onder meer in het Brusselse (pre-)metronetwerk.
Men kon de toestellen aantreffen in turquoise en blauwe kleur, al dan niet voorzien van Belgacom-logo's.
Downloads
▶▶BTF, nadien BTF2
Foto van toestel BTF
Fabrikant
Landis & Gyr, Zwitserland
Algemeen
Dit toestel werd voor zover wij weten enkel op de luchthaven van Zaventem aangetroffen. De originele uitvoering, BTF, heeft bovenaan een gleuf voor optische Telecards. Na de verdwijning van de optische Telecards werd deze gleuf dichtgemaakt en dan spreken we van een BTF2. Verder is er een tweede gleuf voor andere magneet- en/of (?) chipkaarten (vermoedelijk kredietkaarten). In Nederland bestond een gelijkaardig model onder de naam Cardvox 2000.
▶▶Credifaxphone
Foto van toestel Credifaxphone
Fabrikant
Bell Telephone, België
Algemeen
Dit toestel konden we aantreffen op drukke, door een internationaal publiek bezochte plaatsen, zoals de luchthaven, grote spoorwegstations, hotels, ...
Het biedt naast de mogelijkheid om te bellen ook de mogelijkheid om een eenvoudig faxbericht te versturen. Betaling gebeurt uitsluitend via kredietkaart.
Dit is naar alle waarschijnlijkheid het toestel "CC100" waarover in de pers gezegd werd dat het illegaal uitgebaat werd.
▶▶70500
Foto van toestel 70500
Fabrikant
Bell Telephone, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (BEF). Het plastic rond het display was zwart en bijkomend was er een vakje waarin aangegeven stond welke munten/combinaties gebruikt konden worden. Dit toestel heeft maar 1 muntsleuf die de diverse denominaties aanvaardde, in tegenstelling tot de 70100 waar men het muntstuk steeds in de juiste, daartoe bestemde sleuf diende te steken. Dit verschil wordt verklaard doordat bij de 70100 de muntfilter nog mechanisch werkte, terwijl deze bij de 70500 volledig elektronisch gestuurd werd. Dit had als grote voordelen: betere nauwkeurigheid, mogelijkheid om correlaties tussen de diverse munteigenschappen te analyseren en dus ook betere fraudebestendigheid, eenvoudige herprogrammatie in geval van nieuwe munten enz. Als verdere grote nieuwigheid beschikte de 70500 ook over een ingebouwd foutcontrolesysteem en een telediagnoseprogramma, waarmee op afstand de goede werking van het toestel kon nagekeken en opgevolgd worden.
▶▶70300
Foto van toestel 70300
Fabrikant
Bell Telephone, België (toestel)
Landis & Gyr, Zwitserland (binnenwerk)
Sodeco, Zwitserland (kaartlezer)
Algemeen
Het bekendste toestel met de optische Telecard. Het plastic rond het display was oranje, geel of turquoise en bijkomend was er een vakje waarin aangegeven stond welke Telecards gebruikt konden worden (A/A en B). Druktoetsen bestonden zowel in zwart plastic als metaal. Er hebben in de loop der tijd ook verschillende modellen hoorns bestaan.
Het toestel beschikte over een extra knop, aangeduid met een pijl. Deze liet toe om, indien de Telecard bijna opgebruikt was en het geluidssignaal aankondigde dat het gesprek bijna onderbroken ging worden, de huidige Telecard uit te werpen en een nieuwe te plaatsen, om het gesprek zonder onderbreking te kunnen voortzetten.
▶▶70100
Foto van toestel 70100
Fabrikant
Bell Telephone, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (BEF). Het plastic rond het display was zwart en bijkomend was er een vakje waarin aangegeven stond welke munten/combinaties gebruikt konden worden. De geldsleuven waren zo gemaakt dat ze de afmetingen hadden van het muntstuk dat verwacht werd. Op de foto hiernaast heeft men keuze tussen inworp van 2 maal 5 frank of een stuk van 20 frank, in de originele uitvoering was dit ofwel een stuk van 5 frank ofwel een stuk van 10 frank, maar in 1986 werd het muntstuk van 5 frank vernieuwd en dat van 10 frank werd het jaar daarvoor reeds afgevoerd (K.B. 25/06/1985), waardoor een aanpassing aan de sleuven van het toestel en de software nodig was.
Dit toestel beschikt over 2 extra knoppen, aangeduid met pijlen. De knop naast de rode pijl diende om een volgende gesprek te voeren indien er op het einde van het vorige gesprek nog een tegoed was. De knop naast de witte pijl diende om muntstukken die geblokkeerd zaten terug vrij te geven.
De jaren '60 - '70
▶▶(Onbekend toestel)
Foto van toestel ?
Fabrikant
Landis & Gyr, Zwitserland (toestel)
Sodeco, Zwitserland (kaartlezer)
Algemeen
Waarschijnlijk het allereerste Telecard-toestel dat in België gebruikt werd. Het is algemeen geweten dat de eerste Telecard in België op de markt kwam in 1977. Deze foto zou dateren uit 1980. Uit ditzelfde jaar vonden we ook een video-opname terug van een documentaire op de toenmalige BRT, getiteld "RTT bestaat 50 jaar" (gratis online te bekijken). We zijn ook in het bezit van een intern magazine van Landis & Gyr waarin dit toestel afgebeeld en beschreven staat.
▶▶CNC 2300 (eerste variant)
Foto van toestel CNC 2300 (eerste variant)
Fabrikant
Bell Telephone, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (BEF). Volledig platte voorkant
▶▶CNC 2300 (tweede variant)
Foto van toestel CNC 2300 (tweede variant)
Fabrikant
Bell Telephone, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (BEF). Voorkant bovenaan deels naar binnen gekanteld. Er bestond dan nog een model mét en een model zonder waarschuwingslampje (dit is het gaatje dat men kan zien onder de plastic aan de linkerkant van het toestel, onder dit plastic zat de gebruiksaanwijzing). Dit waarschuwingslampje ging branden wanneer het krediet bijna uitgeput was, en het gesprek dreigde onderbroken te worden als geen nieuwe muntstukken ingeworpen werden.
▶▶CNC 2102
Foto van toestel CNC 2102
Fabrikant
Bell Telephone Manufacturing Company, Antwerpen, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (BEF). Het toestel op de foto draagt het kenmerk "CNC 2102 BRT" op de rugzijde en heeft één sleuf voor muntstukken van 1 frank. Het is alleen geschikt voor lokaal verkeer en is bedoeld voor opstelling in bewaakte plaatsen (hotels, enz). De variant CNC 2101 CRT daarentegen was bestemd voor gebruik in publieke telefooncellen, en kenmerkte zich door een met metalen omhulsel verstevigde kabel naar de hoorn en een sterker beveiligd muntcompartiment. Er zijn ook varianten van deze toestel met 2 sleuven, voor 1 frank en 5 frank apart, waarmee men ook interzonale gesprekken kon voeren. Details hierover hopen wij kortelings verder uit te werken op deze pagina.
Er werd ons aanvullend ook nog ooit een variant van dit toestel getoond, die werkte met jetons zoals bij de oranje telefoon (zie onderaan de pagina). Het is ons echter niet bekend op welke schaal en met welk doel deze variant verspreid werd.
Dit toestel zou dateren van omstreeks 1964, maar deze familie van toestellen gaat nog verder terug tot halverwege de jaren '50.
De jaren '50 en eerder
▶▶CNC 2104-A
Foto van toestel CNC 2104-A
Fabrikant
Bell Telephone Manufacturing Company, Antwerpen, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (BEF). Oorspronkelijk kon men bellen voor 3 keer 1 frank, maar dit werd nadien aangepast naar één stuk van 5 frank. Het toestel dateert uit 1958.
Bijzonder bij dit toestel is dat men, als men hoort dat de opgeroepene aan de andere kant van de lijn antwoordt, op de gele knop moet drukken. Pas op dat ogenblik wordt het geld geïncasseerd en kan men spreken.
▶▶Post Steurs
Foto van toestel Post Steurs
Fabrikant
Steurs-Lecluyse, Antwerpen, België
Algemeen
Toestel met muntinworp (in het geval van de foto hiernaast 3 keer 1 frank, maar het tarief is doorheen de tijd allicht meermaals aangepast). Dit toestel dateert uit 1938.
Ook bij dit toestel diende men op een knop (aan de rechterzijkant) te drukken wanneer de correspondent antwoordt, waarna het geld geïncasseerd werd en men kon spreken.
Met dit toestel kon men uitsluitend lokale gesprekken voeren, die evenwel onbeperkt waren in tijd.
Binnenkort hopen we u van dit toestel ook de plannen te kunnen tonen.

B. Private toestellen

Deze toestellen vond men op plaatsen zoals café's, restaurants, ... en werden uitgebaat op een private telefoonlijn die door de eigenaar van de locatie gehuurd werd bij Belgacom (RTT). Vaak was om het toestel correct te doen werken een aanvullend abonnement van een honderdtal frank of enkele euro's op het taxatiesignaal (ook wel gekend als kostenpuls of signaal 16 kHz) nodig. Zo wist het toestel hoeveel geld te incasseren voor een bepaalde gespreksduur (vermits gesprekken naar GSM's, of internationale gesprekken duurder zijn dan nationale, volgden deze signalen mekaar dan sneller op en incasseerde het toestel bijgevolg per minuut ook meer geld).

▶▶Multicoin Phone
Foto van toestel Multicoin Phone
Fabrikant
Comex Telecom Corp., Taiwan. Geïmporteerd via de firma Audility, Sint-Niklaas.
Algemeen
Toestel met inworp van Belgische franken en nadien euromunten. Vrijwel gelijkaardig aan het model CX-98 van Comex, maar in andere kleur en iets andere lay-out.
▶▶CX-900
Foto van toestel CX-900
Fabrikant
Comex Telecom Corp., Taiwan. Geïmporteerd via de firma Audility, Sint-Niklaas
Algemeen
Toestel met inworp van Belgische franken en nadien euromunten. Vrij zeldzaam. Interessant om weten is dat één toestel (op de foto hiernaast) wel in een publieke telefooncel van Belgacom heeft gehangen, namelijk in het dorpje Saint-Léger in de provincie Luxemburg. De reden was technisch van aard: de lengte van de telefoonlijn, van aan het toestel tot aan de centrale, was ongeveer 15 kilometer. De infrastructuur voor de modernste toestellen (Proxim/Hybrid) was niet voorzien op dergelijke grote afstanden, en de communicatie met het managementsysteem werkte niet betrouwbaar genoeg (door spanningsverlies?). Belgacom was destijds wel verplicht om in elke deelgemeente minstens één telefooncel te voorzien, en daarom werd dit toestel als tussenoplossing gekozen. Een gesprek over een gewone telefoonlijn vormde immers geen enkel probleem.
▶▶Blues
De Blues is de vreemde eend in de bijt, want deze kon zowel publiek als privaat uitgebaat zijn.

Bekijk voor alle informatie over de Blues het toestel in deel A. Publieke toestellen
▶▶Pi 75
Foto van toestel Pi 75
Fabrikant
Mecelec, Frankrijk. Geïmporteerd via de firma TEIN, Brussel.
Algemeen
Toestel met inworp van 5-20-50 Belgische franken (technisch gezien waren ook enkele muntstukken uit de buurlanden Nederland en Frankrijk mogelijk, maar het is de vraag of deze optie ooit echt in de praktijk gebruikt is). Toestel is donkergroen van kleur en heeft een tekstdisplay van 2 lijnen.
Downloads
Advertentie in Belgacom-catalogus uit 1996
▶▶Pi 70
Foto van toestel Pi 70
Fabrikant
Mecelec, Frankrijk. Geïmporteerd via de firma TEIN, Brussel.
Algemeen
Toestel met inworp van 5-20-50 Belgische franken. Toestel is blauw van kleur en heeft geen display, enkel een klein lampje dat oplicht wanneer het krediet bijna uitgeput is.
Downloads
Advertentie in Belgacom-catalogus uit 1996
▶▶Pi 73
Foto van toestel Pi 73
Fabrikant
Mecelec, Frankrijk. Geïmporteerd via de firma TEIN, Brussel.
Algemeen
Toestel met inworp van 5-20-50 Belgische franken (technisch gezien waren ook enkele muntstukken uit buurland Frankrijk mogelijk, maar het is de vraag of deze optie ooit echt in de praktijk gebruikt is). Toestel is wit van kleur en heeft een display waar het krediet op vermeld wordt en een ander display waar door middel van pijlen enkele boodschappen kunnen aangegeven worden (onvoldoende krediet, naderende verbreking van het gesprek, ...). Hier afgebeeld in een versie met een externe geldkoffer, wat er ook voor zorgde dat het geheel steviger was en dus beter beschermd tegen geknoei met de telefoonkabel of de geldlade.
Downloads
Promotiebrochure van de RTT uit 1988
Promotiebrochure van Belgacom uit 1992
Advertentie in Belgacom-telefoongids uit 1993
▶▶BTE 25
Foto van toestel BTE 25
Fabrikant
Landis & Gyr, Zwitserland
Algemeen
Toestel met inworp van 5-20-50 Belgische franken. Het merendeel van het toestel heeft een beige kleur (sowieso al niet de meest nette kleur, en na verloop van tijd door intensief gebruik, stof, zonlicht... nodigde het vaak al snel niet meer echt uit om te gebruiken). Het is volledig uitgevoerd in kunststof. Interessant bij dit toestel was het slot. Dit had twee functies die door twee verschillende sleutels konden worden bediend. De eerste functie was het openen van het geldkluisje, om het te kunnen ledigen, maar daarnaast was er ook een andere functie om het toestel als gewoon telefoontoestel te kunnen gebruiken, dus zonder geldinworp. Zodoende moest de eigenaar eigenlijk geen apart toestel meer in huis halen indien hij zelf wou bellen.
▶▶CNC 2400, de "oranje telefoon" of in vaktermen PAO
Foto van toestel CNC 2400, de oranje telefoon
Fabrikant
Bell Telephone, België
Algemeen
Eenvoudigweg de "oranje telefoon" genoemd, werd geïntroduceerd in 1972. Toestel met inworp van speciale jetons van de RTT. Deze jetons kon men kopen bij de uitbater van de plaats waar het toestel opgesteld stond. Deze kon ze op zijn beurt aankopen bij de RTT voor 7 frank per stuk. De geïncasseerde jetons konden door de uitbater uit het toestel gehaald worden en herbruikt worden.
Het toestel bestond zowel in een variant met draaischijf als een met druktoetsen. Dat laatste was iets totaal nieuw, want in deze periode kwamen namelijk de eerste semi-elektronische centrales op het Belgisch net die nodig waren om een telefoon met druktoetsen te kunnen gebruiken.
Een grote fout in dit systeem lijkt ons dat de jetons overal konden gebruikt worden. Iemand zou jetons kunnen kopen in één café en ze vervolgens gebruiken in een ander. De eerste cafébaas verdient dan aan de verkoop, maar heeft geen kosten voor de gesprekken die niet bij hem plaatsvonden. De tweede cafébaas heeft geen inkomsten, maar draait wel op voor de kosten van het gesprek! Deze laatste recupereert dan wel de jeton, maar die heeft op zich weinig waarde voor hem (op den duur zou hij met honderden jetons opgescheept zitten terwijl enkele tientallen meer dan voldoende zijn voor een normale exploitatie). Ook het feit dat de uitbater zelf de prijs koos waaraan hij de jetons verkocht, en er dus ongetwijfeld prijsverschillen bestonden tussen de diverse locaties waar een oranje telefoon opgesteld stond, lijkt ons de poort naar misbruik open te stellen.
Downloads
Krantenadvertentie uit januari 1973